नेपालमा पछिल्लो समय रेमिट्यान्स आप्रवाह उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको छ, जसले विदेशी मुद्रा सञ्चिति सुदृढ बनाउन सहयोग पुर्याएको छ। वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीहरूले पठाउने रकमले घरेलु उपभोग बढाएको छ र बैंकिङ प्रणालीमा तरलता कायम राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। तर, यो सकारात्मक पक्षसँगै एउटा गम्भीर संरचनात्मक समस्या पनि देखिएको छ—उत्पादन क्षेत्रमा लगानीको कमी।
रेमिट्यान्सबाट आएको पैसा मुख्यतः उपभोग, घरजग्गा, र आयातित वस्तुमा खर्च हुने गरेको छ, जसले दीर्घकालीन आर्थिक उत्पादन क्षमता बढाउन खासै योगदान दिइरहेको छैन। औद्योगिक क्षेत्र, कृषि आधुनिकीकरण, र निर्यातमुखी उद्योगमा अपेक्षित लगानी नहुँदा अर्थतन्त्र आयातमा निर्भर बन्दै गएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, यदि रेमिट्यान्सलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा रूपान्तरण गर्न सकिएन भने अर्थतन्त्र “consumption-driven trap” मा फस्न सक्छ। यसले व्यापार घाटा बढाउने मात्र होइन, दीर्घकालीन आर्थिक स्थायित्वमा पनि जोखिम सिर्जना गर्छ।
यस अवस्थामा, सरकार र निजी क्षेत्रले संयुक्त रूपमा नीति सुधार, लगानी प्रोत्साहन, र उद्यमशीलता विकासमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ। रेमिट्यान्सलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा मोड्ने रणनीति बिना, आर्थिक वृद्धि दिगो हुन सक्दैन।