नेपालको राजनीतिक इतिहासमा परम्परागत ठूला दलहरूको एकाधिकारलाई चुनौती दिँदै नयाँ पुस्ताको नेतृत्व र वैकल्पिक राजनीतिको सुरुवात गर्ने व्यक्तित्वको रूपमा रवि लामिछाने को नाम सधैं स्मरणीय रहने छ। पूर्वप्रश्न पत्रकार र टेलिभिजन प्रस्तोताबाट राजनीतिमा प्रवेश गरेका लामिछानेले छोटो समयमै नेपाली राजनीतिक दृश्यलाई व्यापक रूपमा प्रभावित गरेका छन्। उनको यात्रा पत्रकारिताबाट सुरु भए पनि राजनीतिमा प्रवेशसँगै उनी युवा र मध्यमवर्गीय मतदाताको आशा र अपेक्षाको केन्द्र बन्न पुगे।
रवि लामिछानेको राजनीतिक करियरको सुरुवात वि.सं. २०७९ मा भएको थियो। ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजनको प्रबन्ध निर्देशक पदबाट राजीनामा दिएर उनले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को स्थापना गरे। “भ्रष्टाचारमुक्त नेपाल, सुशासन र युवामुखी राजनीति” जस्ता नारालाई मुख्य एजेण्डा बनाएर उनले नयाँ दल गठन गरेका थिए। उक्त निर्वाचनमा चितवन क्षेत्र नम्बर २ बाट उनले ४९,२६४ मत प्राप्त गर्दै ठूलो मतान्तरले विजय हासिल गरे। उनको पार्टीले २० सिट जितेर संसदमा चौथो ठूलो दलको रूपमा आफूलाई स्थापित गर्यो। यो सफलताले परम्परागत दलहरूप्रति जनताको बढ्दो असन्तुष्टिलाई उजागर गर्यो।
चुनावपछि उनी पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकारमा उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री बने। छोटो समयमा भए पनि गृहमन्त्रीको जिम्मेवारीमा उनले प्रशासनिक सुधार, अपराध नियन्त्रण र सुशासनको पक्षमा बलियो अडान लिएका थिए। तर नागरिकता विवादका कारण सर्वोच्च अदालतले उनको पद खारेज गरेपछि उनी राजनीतिक संकटमा परे। यद्यपि, उपनिर्वाचनमा अझ ठूलो मतले विजयी भएर उनी फेरि संसद फर्किए। यो घटनाले उनको लोकप्रियता र जनताको समर्थन कति बलियो छ भन्ने प्रमाणित गर्यो।
२०८२ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा रवि लामिछानेको योगदान अझ उल्लेखनीय देखियो। चितवन-२ बाट उनले ५४,४०२ मत प्राप्त गर्दै नेपाली कांग्रेसकी मीना कुमारी खरेल (१४,५६४ मत) लाई करिब ३९,८३८ मत ले पराजित गरे। यो उनको तेस्रो पटकको विजय हो। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले यस निर्वाचनमा अत्यधिक सफलता हासिल गर्दै १२५ भन्दा बढी प्रत्यक्ष सिट जितेर संसदमा प्रबल बहुमत नजिक पुगेको छ। यो जितलाई युवा नेतृत्व, डिजिटल अभियान र भ्रष्टाचारविरोधी अभियानको परिणाम मानिएको छ।
रवि लामिछानेको मुख्य योगदान भनेको नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको प्रवेश र वैकल्पिक राजनीतिक संस्कृति को विकास हो। उनले सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल माध्यमको प्रभावकारी प्रयोग गर्दै शहरी युवा र मध्यमवर्गलाई राजनीतिमा सक्रिय बनाए। परम्परागत दलहरूको पुरानो शैली, भ्रष्टाचार र परिवारवादलाई चुनौती दिँदै उनले “जनताको राजनीति” लाई जोड दिए। गृहमन्त्रीको छोटो कार्यकालमा भए पनि उनले देखाएको स्पष्ट अडान र जवाफदेहिताले धेरैलाई प्रभावित गरेको थियो।
यद्यपि, उनको राजनीतिक यात्रा विवादरहित रहेन। नागरिकता, सहकारी प्रकरण, दोहोरो राहदानी जस्ता विषयमा आलोचना भए पनि जनताले पटक-पटक उनलाई विश्वास दिएका छन्। यो कुराले उनको व्यक्तिगत लोकप्रियता र अभियानको बलियो आधार देखाउँछ।
समग्रमा, रवि लामिछानेले नेपालको राजनीतिमा परिवर्तनको नयाँ तरंग ल्याएका छन्। उनी पत्रकारिताबाट राजनीतिमा आएर जनताको असन्तुष्टिलाई संगठित रूप दिन सफल भए। रास्वपाको हालको ठूलो सफलताले उनको नेतृत्व क्षमता र भविष्यको सम्भावना दुवै देखाएको छ। यदि यो नयाँ नेतृत्वले सुशासन, विकास र जवाफदेही राजनीति व्यवहारमा उतार्न सके भने नेपालको राजनीतिक इतिहासमा रवि लामिछानेको योगदान ऐतिहासिक बन्नेछ।
उनको अभियानले देखाएको छ — नेपालमा परिवर्तन सम्भव छ, यदि सही नेतृत्व र जनताको साथ रह्यो भने। भविष्यमा पनि उनी सुशासन र युवा नेतृत्वको प्रतीक बन्न सक्ने सम्भावना छ।नेपालको राजनीतिक इतिहासमा परम्परागत ठूला दलहरूको एकाधिकारलाई चुनौती दिँदै नयाँ पुस्ताको नेतृत्व र वैकल्पिक राजनीतिको सुरुवात गर्ने व्यक्तित्वको रूपमा रवि लामिछाने को नाम सधैं स्मरणीय रहने छ। पूर्वप्रश्न पत्रकार र टेलिभिजन प्रस्तोताबाट राजनीतिमा प्रवेश गरेका लामिछानेले छोटो समयमै नेपाली राजनीतिक दृश्यलाई व्यापक रूपमा प्रभावित गरेका छन्। उनको यात्रा पत्रकारिताबाट सुरु भए पनि राजनीतिमा प्रवेशसँगै उनी युवा र मध्यमवर्गीय मतदाताको आशा र अपेक्षाको केन्द्र बन्न पुगे।
रवि लामिछानेको राजनीतिक करियरको सुरुवात वि.सं. २०७९ मा भएको थियो। ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजनको प्रबन्ध निर्देशक पदबाट राजीनामा दिएर उनले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को स्थापना गरे। “भ्रष्टाचारमुक्त नेपाल, सुशासन र युवामुखी राजनीति” जस्ता नारालाई मुख्य एजेण्डा बनाएर उनले नयाँ दल गठन गरेका थिए। उक्त निर्वाचनमा चितवन क्षेत्र नम्बर २ बाट उनले ४९,२६४ मत प्राप्त गर्दै ठूलो मतान्तरले विजय हासिल गरे। उनको पार्टीले २० सिट जितेर संसदमा चौथो ठूलो दलको रूपमा आफूलाई स्थापित गर्यो। यो सफलताले परम्परागत दलहरूप्रति जनताको बढ्दो असन्तुष्टिलाई उजागर गर्यो।
चुनावपछि उनी पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकारमा उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री बने। छोटो समयमा भए पनि गृहमन्त्रीको जिम्मेवारीमा उनले प्रशासनिक सुधार, अपराध नियन्त्रण र सुशासनको पक्षमा बलियो अडान लिएका थिए। तर नागरिकता विवादका कारण सर्वोच्च अदालतले उनको पद खारेज गरेपछि उनी राजनीतिक संकटमा परे। यद्यपि, उपनिर्वाचनमा अझ ठूलो मतले विजयी भएर उनी फेरि संसद फर्किए। यो घटनाले उनको लोकप्रियता र जनताको समर्थन कति बलियो छ भन्ने प्रमाणित गर्यो।
२०८२ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा रवि लामिछानेको योगदान अझ उल्लेखनीय देखियो। चितवन-२ बाट उनले ५४,४०२ मत प्राप्त गर्दै नेपाली कांग्रेसकी मीना कुमारी खरेल (१४,५६४ मत) लाई करिब ३९,८३८ मत ले पराजित गरे। यो उनको तेस्रो पटकको विजय हो। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले यस निर्वाचनमा अत्यधिक सफलता हासिल गर्दै १२५ भन्दा बढी प्रत्यक्ष सिट जितेर संसदमा प्रबल बहुमत नजिक पुगेको छ। पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन शाह (बालेन्द्र शाह) लाई प्रधानमन्त्री बनाउने चर्चा चलिरहेको छ। यो जितलाई युवा नेतृत्व, डिजिटल अभियान र भ्रष्टाचारविरोधी अभियानको परिणाम मानिएको छ।
रवि लामिछानेको मुख्य योगदान भनेको नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको प्रवेश र वैकल्पिक राजनीतिक संस्कृति को विकास हो। उनले सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल माध्यमको प्रभावकारी प्रयोग गर्दै शहरी युवा र मध्यमवर्गलाई राजनीतिमा सक्रिय बनाए। परम्परागत दलहरूको पुरानो शैली, भ्रष्टाचार र परिवारवादलाई चुनौती दिँदै उनले “जनताको राजनीति” लाई जोड दिए। गृहमन्त्रीको छोटो कार्यकालमा भए पनि उनले देखाएको स्पष्ट अडान र जवाफदेहिताले धेरैलाई प्रभावित गरेको थियो।
यद्यपि, उनको राजनीतिक यात्रा विवादरहित रहेन। नागरिकता, सहकारी प्रकरण, दोहोरो राहदानी जस्ता विषयमा आलोचना भए पनि जनताले पटक-पटक उनलाई विश्वास दिएका छन्। यो कुराले उनको व्यक्तिगत लोकप्रियता र अभियानको बलियो आधार देखाउँछ।
समग्रमा, रवि लामिछानेले नेपालको राजनीतिमा परिवर्तनको नयाँ तरंग ल्याएका छन्। उनी पत्रकारिताबाट राजनीतिमा आएर जनताको असन्तुष्टिलाई संगठित रूप दिन सफल भए। रास्वपाको हालको ठूलो सफलताले उनको नेतृत्व क्षमता र भविष्यको सम्भावना दुवै देखाएको छ। यदि यो नयाँ नेतृत्वले सुशासन, विकास र जवाफदेही राजनीति व्यवहारमा उतार्न सके भने नेपालको राजनीतिक इतिहासमा रवि लामिछानेको योगदान ऐतिहासिक बन्नेछ।
उनको अभियानले देखाएको छ — नेपालमा परिवर्तन सम्भव छ, यदि सही नेतृत्व र जनताको साथ रह्यो भने। भविष्यमा पनि उनी सुशासन र युवा नेतृत्वको प्रतीक बन्न सक्ने सम्भावना छ।