गणेशमान सिंहका आदर्श आत्मसात् गर्दै कांग्रेसलाई अझ सशक्त र लोकतान्त्रिक बनाउने संकल्प गरौँ

लोकतन्त्रका लागि आफ्नो सम्पूर्ण जीवन समर्पण गर्ने, कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो अडानबाट कहिल्यै विचलित नहुने साहसी, त्यागी र निष्ठावान् नेता लौहपुरुष गणेशमान सिंहको २९औँ स्मृति दिवसका अवसरमा उहाँप्रति हार्दिक श्रद्धासुमन व्यक्त गर्दछु।

नेपाली लोकतान्त्रिक आन्दोलनको इतिहासमा गणेशमान सिंहको योगदान एउटा महत्वपूर्ण अध्यायका रूपमा स्थापित छ। उहाँले लोकतन्त्र, नागरिक स्वतन्त्रता र राजनीतिक परिवर्तनका लागि कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो विश्वास र अडानलाई निरन्तरता दिनुभयो। व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर देश, जनता र लोकतान्त्रिक मूल्यलाई प्राथमिकता दिने उहाँको राजनीतिक जीवन आज पनि नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ।

गणेशमान सिंहको स्मरण केवल विगतलाई सम्झने विषय मात्र होइन। उहाँले स्थापित गर्न खोज्नुभएको राजनीतिक संस्कार, त्याग, निष्ठा, साहस र लोकतान्त्रिक मूल्यलाई वर्तमानको राजनीतिक व्यवहारसँग जोडेर हेर्ने अवसर पनि हो। उहाँको जीवनले राजनीति केवल पद र जिम्मेवारी प्राप्त गर्ने माध्यम नभई जनताको विश्वास र अधिकारका लागि निरन्तर काम गर्ने जिम्मेवारी हो भन्ने सन्देश दिन्छ।

आज हामी नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको यात्रामा छौँ। महाधिवेशन पार्टीको नेतृत्व चयन गर्ने एउटा महत्वपूर्ण लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो। तर यसको अर्थ नेतृत्व चयनमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन। यो पार्टीको संगठन, कार्यशैली, राजनीतिक संस्कार र जनतासँगको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने अवसर पनि हो।

१५औँ महाधिवेशनलाई हामीले विगतको मूल्याङ्कन गर्दै भविष्यको दिशाबारे गम्भीर रूपमा सोच्ने अवसरका रूपमा लिन आवश्यक छ। नेपाली कांग्रेसले आफ्नो ऐतिहासिक भूमिका र लोकतान्त्रिक विरासतलाई कायम राख्दै बदलिँदो समय, समाज र नागरिकका अपेक्षाअनुसार आफूलाई अझ प्रभावकारी र उत्तरदायी बनाउँदै लैजानुपर्छ।

समय बदलिएको छ। समाजका आवश्यकता बदलिएका छन्। नागरिकका अपेक्षा र राजनीतिक चुनौतीहरू पनि बदलिएका छन्। सूचना, प्रविधि, अर्थतन्त्र, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, सामाजिक न्याय र सुशासनका विषयले आजको राजनीतिक बहसलाई नयाँ स्वरूप दिएका छन्। यस्तो समयमा लोकतन्त्रको मूल मूल्यलाई जोगाउँदै नयाँ पुस्ताका प्रश्न र अपेक्षालाई सम्बोधन गर्नु राजनीतिक दलहरूको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी हो।

तर समय र चुनौती बदलिँदैमा लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठा, जनताप्रतिको उत्तरदायित्व र कठिन परिस्थितिमा सही पक्षमा उभिने साहसको महत्व घट्दैन। बरु लोकतान्त्रिक संस्थाप्रतिको विश्वास कमजोर हुन नदिन, नागरिकका अधिकारको संरक्षण गर्न र सार्वजनिक जीवनमा उत्तरदायित्व स्थापित गर्न यस्ता मूल्यहरूको आवश्यकता अझ बढेको छ।

गणेशमान सिंहको राजनीतिक जीवनबाट हामीले सिक्नुपर्ने महत्वपूर्ण कुरा भनेको कठिन समयमै आफ्नो सिद्धान्त र विश्वासको वास्तविक परीक्षा हुन्छ भन्ने हो। सहज परिस्थितिमा आदर्शको कुरा गर्न सजिलो हुन्छ। तर चुनौतीपूर्ण समयमा पनि आफ्नो अडान कायम राख्नु, व्यक्तिगत लाभभन्दा माथि उठ्नु र लोकतान्त्रिक मूल्यका पक्षमा उभिनु नै राजनीतिक निष्ठाको वास्तविक आधार हो।

आजको कांग्रेसले पनि यही मूल्यलाई संगठन र व्यवहारमा स्थापित गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। पार्टीभित्र लोकतान्त्रिक अभ्यास बलियो बनाउने, कार्यकर्ताको योगदानको सम्मान गर्ने, जनतासँग निरन्तर संवाद गर्ने र सार्वजनिक जिम्मेवारीलाई जवाफदेहितासँग जोड्ने संस्कारलाई प्राथमिकता दिन आवश्यक छ।

नयाँ पुस्ता राजनीतिसँग केवल इतिहासको गौरवको कथा सुन्न चाहँदैन। उसले आफ्नो भविष्यसँग जोडिएका प्रश्नको स्पष्ट जवाफ खोजिरहेको छ। रोजगारीका अवसर, गुणस्तरीय शिक्षा, सहज स्वास्थ्य सेवा, उद्यमशीलताको वातावरण, सुशासन, सामाजिक न्याय र देशभित्रै सम्भावना निर्माण गर्ने विषय आजको पुस्ताका प्रमुख सरोकार हुन्। कांग्रेसले आफ्नो लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यतालाई कायम राख्दै यी प्रश्नहरूप्रति संवेदनशील र जिम्मेवार राजनीतिक शक्ति बन्नुपर्ने आवश्यकता छ।

संगठनलाई बलियो बनाउनु भनेको केवल संरचना विस्तार गर्नु मात्र होइन। संगठनभित्र विचार, अनुशासन, पारदर्शिता, जिम्मेवारी र सहभागिताको संस्कार निर्माण गर्नु पनि हो। पार्टीका निर्णय प्रक्रियामा कार्यकर्ता र नागरिकको भावना तथा अपेक्षालाई स्थान दिनु, योग्यतालाई अवसरसँग जोड्नु र सार्वजनिक विश्वासलाई राजनीतिक जिम्मेवारीको आधार बनाउनु आवश्यक छ।

गणेशमान सिंहजस्ता अग्रजहरूले लोकतन्त्रका लागि गरेको त्यागलाई सम्मान गर्ने सबैभन्दा अर्थपूर्ण तरिका उहाँको स्मृति दिवसमा श्रद्धासुमन अर्पण गर्नु मात्र होइन, उहाँले विश्वास गरेका लोकतान्त्रिक आदर्शलाई आफ्नो राजनीतिक व्यवहारमा लागू गर्नु हो। विचार र व्यवहारबीचको दूरी कम गर्दै जनताले अनुभूति गर्ने लोकतन्त्र निर्माण गर्नु नै उहाँप्रतिको सच्चा सम्मान हुन सक्छ।

१५औँ महाधिवेशन त्यस दिशामा आत्ममूल्याङ्कन र नयाँ संकल्प गर्ने महत्वपूर्ण अवसर बन्न सक्छ। नेतृत्व चयनसँगै पार्टीको आगामी राजनीतिक दिशा, संगठनको कार्यशैली र जनतासँगको सम्बन्धबारे पनि गम्भीर छलफल आवश्यक छ। नेपाली कांग्रेसले आफ्नो ऐतिहासिक विरासतलाई सम्मान गर्दै वर्तमानका चुनौती र भविष्यका सम्भावनालाई सम्बोधन गर्न सक्ने संगठनका रूपमा आफूलाई थप सुदृढ बनाउनुपर्छ।

लोकतन्त्र कुनै एक दिनको उपलब्धि होइन। यो निरन्तर अभ्यास, जिम्मेवारी र संरक्षणको विषय हो। त्यसैले लोकतन्त्रका लागि संघर्ष गरेका अग्रजहरूको योगदानलाई सम्झँदै वर्तमान पुस्ताले त्यसको मूल्य बुझ्न र आगामी पुस्ताका लागि अझ बलियो लोकतान्त्रिक आधार निर्माण गर्न आवश्यक छ।

लौहपुरुष गणेशमान सिंहका आदर्शलाई आत्मसात् गर्दै नयाँ पुस्ताको विश्वास, जनताको अपेक्षा र समयको मागअनुसार नेपाली कांग्रेसलाई अझ सशक्त, जनमुखी र लोकतान्त्रिक बनाउने संकल्प गरौँ। लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठा, जनताप्रतिको उत्तरदायित्व र कठिन समयमा सही पक्षमा उभिने साहसलाई हाम्रो राजनीतिक यात्राको आधार बनाऔँ।

गणेशमान सिंहप्रति हार्दिक श्रद्धासुमन।

जय नेपाल।

– गगन थापा
सभापति, नेपाली कांग्रेस